⚠️ Deze pagina verbindt je met Atovia’s partners en affiliate markten. We kunnen een commissie ontvangen van affiliate partners voor activiteiten die via deze links worden gedaan. Kortingsaanbiedingen kunnen op elk moment veranderen volgens het beleid! Wees gerust, er zijn geen extra kosten voor jou! We hopen dat dit je tijd bespaart bij het vinden van de juiste items!
- Wat moet je weten voordat je begint?
- Stap 1: Bepaal wat je zoekt
- Stap 2: Bereid het gesprek praktisch voor
- Stap 3: Gestructureerd of vrij gesprek?
- Stap 4: Schrijf je vragen uit
- Stap 5: Open het gesprek goed
- Stap 6: Voer het gesprek en vraag door
- Stap 7: Noteer en beoordeel eerlijk
- Stap 8: Vermijd vragen die er niet toe doen
- Stap 9: Sluit af en leg de vervolgstappen uit
- Checklist voor je eerste gesprek
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Je mag voor het eerst iemand interviewen en je wilt niet met lege handen aan tafel zitten. Dat is een goed uitgangspunt. Een goed gesprek begint namelijk niet met een goed gevoel, maar met duidelijke criteria.
Kort samengevat
- Koppel elke vraag aan een eis uit de functieomschrijving.
- Stel elke kandidaat dezelfde kernvragen.
- Gebruik open vragen en de STAR-opbouw (situatie, taak, actie, resultaat).
- Noteer tijdens het gesprek en beoordeel pas daarna met een vast beoordelingsformulier.
Wat moet je weten voordat je begint?
Een goed eerste gesprek rust op drie dingen: vooraf bepaalde criteria, vaste vragen en nauwkeurige notities. Met die drie heb je al een stevige basis, ook zonder HR-achtergrond.
Het gesprek zelf bestaat uit vier fasen: voorbereiden, openen, voeren en afronden. Dit artikel loopt ze na in die volgorde, zodat je het tijdens je voorbereiding stap voor stap kunt volgen.
Stap 1: Bepaal wat je zoekt
Haal je doel en je criteria uit de functieomschrijving: de taken, de verantwoordelijkheden en de vaardigheden die nodig zijn. Indeed adviseert om het doel van het gesprek zo uit de functie af te leiden en daar een beoordelingssysteem op te bouwen.
Hoe vertaal je een functieomschrijving naar beoordelingscriteria?
Maak van elke taak een criterium dat je kunt toetsen. Staat er bijvoorbeeld ‘klanten te woord staan’, dan wordt je criterium ‘communiceert helder onder druk’.
Beoordeel daarbij kennis, vaardigheden en houding die echt nodig zijn voor het werk. Alles wat daar niet aan bijdraagt, laat je buiten je beoordeling.
Stap 2: Bereid het gesprek praktisch voor
Lees vooraf het cv, de sollicitatiebrief en de functie-eisen door en leg de praktische zaken vast. Business Queensland adviseert om ook de selectiecriteria te bekijken en je vragen vooraf klaar te hebben.

- Neem de documenten van de kandidaat en de functie-eisen door.
- Bereid je vragen voor en schrijf ze op.
- Voer je het gesprek met meerdere interviewers? Spreek dan af wie welke vragen stelt.
- Gebruik één beoordelingsformulier voor iedereen.
- Regel tijd en plek, zodat je niet gestoord wordt.
Stap 3: Gestructureerd of vrij gesprek?
Een gestructureerd gesprek, met dezelfde vragen en dezelfde beoordeling voor iedereen, is voor een beginner de veiligste keuze. De NCS (Zuid-Korea) wijst in zijn uitleg over eerlijk werven ook op het gebruik van gestructureerde interviewhulpmiddelen.
| Kenmerk | Gestructureerd gesprek | Vrij gesprek |
|---|---|---|
| Vragen | Vooraf vastgelegd, voor iedereen gelijk | Ontstaan tijdens het gesprek |
| Vergelijkbaarheid | Goed, want iedereen beantwoordt dezelfde vragen | Lastig, want de gesprekken verschillen |
| Risico op vooroordelen | Kleiner, want je beoordeelt op vaste criteria | Groter, want er is geen vaste maatstaf |
| Voorbereidingstijd | Meer, want je werkt vragen en formulier uit | Minder |
Een vaste gesprekslengte die voor elke functie klopt, bestaat niet. Kijk naar de functie en naar het aantal criteria dat je wilt toetsen.

Stap 4: Schrijf je vragen uit
Kies open vragen die aansluiten op je criteria en stel elke kandidaat dezelfde kernvragen. Business Queensland adviseert hetzelfde: open vragen op basis van de selectiecriteria, voor iedere kandidaat gelijk.
Hoe bouw je een gedragsvraag met de STAR-methode?
STAR staat voor situatie, taak, actie en resultaat. Je vraagt de kandidaat dus naar een echte gebeurtenis en wat die persoon daarin deed. Indeed beschrijft deze opbouw voor gedragsvragen.
- ‘Vertel over een keer dat een klant boos was. Wat was de situatie en wat moest jij doen?’
- ‘Wat deed je toen precies en wat was het resultaat?’
- ‘Beschrijf een moment waarop je onder tijdsdruk moest werken. Hoe pakte je dat aan?’
Welke vragen zijn te vaag?
Gesloten vragen als ‘Kun je goed samenwerken?’ leveren meestal alleen een ja op. Vraag liever naar een concrete ervaring. Dan hoor je wat iemand echt heeft gedaan.
Stap 5: Open het gesprek goed
Stel jezelf en je rol voor, leg uit hoe het gesprek verloopt en geef aan dat er ruimte is voor vragen van de kandidaat. Zo weet de ander wat die kan verwachten.

Noem ook de duur en wat er met je beoordeling gebeurt. Een korte opening kan zo klinken: ‘Welkom, ik ben Sanne en ik werk in het team waar de functie bij hoort. We nemen ongeveer een uur. Ik stel een aantal vragen over je ervaring en maak aantekeningen. Aan het eind is er ruimte voor jouw vragen, en ik leg uit hoe het daarna verder gaat.’ Die duur is alleen een voorbeeld, pas hem aan op jouw gesprek.
Stap 6: Voer het gesprek en vraag door
Geef de kandidaat tijd om te antwoorden en vraag door als het antwoord te weinig concreet blijft. Haast je niet om stiltes op te vullen.
Wat doe je als een antwoord vaag blijft?
Stel een korte vervolgvraag. Bijvoorbeeld: ‘Wat deed jij precies?’ of ‘Wat was het resultaat?’ Zo haal je de details boven die je nodig hebt.
Hoe laat je de kandidaat zich op zijn gemak voelen?
Luister echt, knik en laat stiltes toe. Vul de antwoorden niet zelf in. Dan houdt de kandidaat de ruimte om het eigen verhaal te vertellen.
Stap 7: Noteer en beoordeel eerlijk
Noteer feiten en voorbeelden tijdens het gesprek en beoordeel pas daarna aan de hand van je vooraf bepaalde criteria. Zo bepaalt je beoordelingsformulier de uitkomst en niet je eerste indruk.
🛒 Aanbevolen Product

- Schrijf op wat er gezegd is, niet wat je ervan vond.
- Geef per criterium een score of oordeel.
- Vergelijk kandidaten pas als alle gesprekken klaar zijn.
- Bespreek verschillen met je mede-interviewers.
Pas op voor onbewuste vooroordelen en de eerste indruk. Ze sluipen er snel in als je zonder vaste criteria werkt.
Stap 8: Vermijd vragen die er niet toe doen
Stel alleen vragen die iets zeggen over geschiktheid voor de functie. Onderwerpen als gezinssituatie, herkomst of vermogen hebben daar meestal niets mee te maken.
Het beginsel is simpel: toets op kennis, vaardigheden en houding die voor het werk nodig zijn. Het Zuid-Koreaanse ministerie van Arbeid laat in zijn uitleg zien hoe dat onderscheid kan werken. Daar mag je bepaalde persoonlijke gegevens niet laten opnemen in of als bewijs laten aanleveren bij de sollicitatiedocumenten. Een mondelinge vraag tijdens het gesprek beoordeelt het ministerie anders dan het verplicht laten aanleveren van die gegevens.
Dit is geen Nederlandse regel en ook geen juridisch advies. Weet je niet zeker of een vraag mag, vraag het dan aan HR of een juridisch adviseur.

Stap 9: Sluit af en leg de vervolgstappen uit
Vraag of de kandidaat nog vragen heeft, leg de vervolgstappen uit en bedank de kandidaat voor de tijd. Zo houdt iedereen een goed gevoel over het gesprek, ook wie niet wordt aangenomen.
Bekijk na alle gesprekken je notities en beoordelingen opnieuw. Laat daarna iedere kandidaat weten wat de uitkomst is. Een afsluiting kan zo klinken: ‘Bedankt voor je tijd. We spreken deze week nog andere kandidaten. Daarna laten we je weten hoe het verder gaat.’
Checklist voor je eerste gesprek
Met deze lijst loop je in twee minuten na of je klaar bent.
- Ik heb criteria uit de functieomschrijving gehaald.
- Ik heb cv en sollicitatiebrief gelezen.
- Mijn kernvragen staan op papier, met STAR-vragen erbij.
- Bij meerdere interviewers is de vraagverdeling afgesproken.
- Het beoordelingsformulier is voor iedereen hetzelfde.
- Ik open met mijn rol, de werkwijze en de duur.
- Ik noteer feiten en vraag door bij vage antwoorden.
- Ik stel geen vragen die niets met de functie te maken hebben.
- Ik beoordeel pas na het gesprek, per criterium.
- Ik laat elke kandidaat de uitkomst en de vervolgstappen weten.

Veelgestelde vragen
Moet ik elke kandidaat dezelfde vragen stellen?
Ja, de kernvragen zijn voor iedereen gelijk. Zo kun je antwoorden eerlijk vergelijken. Voor doorvragen mag je wel per kandidaat variëren.
Hoe lang duurt een sollicitatiegesprek?
Daar bestaat geen vaste norm voor. De duur hangt af van de functie en van het aantal criteria dat je wilt toetsen. Plan op basis daarvan en vertel de kandidaat vooraf hoe lang het duurt.
Hoe noteer ik zonder oogcontact te verliezen?
Schrijf korte steekwoorden op en kijk daarna weer op. Werk je met meerdere interviewers, dan kan een van jullie vooral notuleren. Vul na het gesprek je aantekeningen aan.
Wat als de kandidaat een vraag over het privéleven aansnijdt?
Je hoeft er niet op in te gaan. Breng het gesprek vriendelijk terug naar de functie en de criteria. Twijfel je over wat je met die informatie mag doen, vraag het dan aan HR.
Wanneer beoordeel ik: tijdens of na het gesprek?
Noteer tijdens het gesprek en beoordeel daarna. Een vast beoordelingsformulier helpt je om niet af te gaan op een eerste indruk.
Bronnen
- Indeed, How To Interview Someone for a Job: 12 Steps for a Successful Interview
- Indeed, How To Conduct a Job Interview
- Business Queensland, Finding and hiring staff
- NCS (Zuid-Korea), Fair hiring: gestructureerde interviewhulpmiddelen
- Ministerie van Arbeid Zuid-Korea, veelgestelde vraag over vragen tijdens sollicitatiegesprekken
- Ministerie van Arbeid Zuid-Korea, kaartinfo over blind hiring
De buitenlandse bronnen gaan over werkwijze en beginselen, niet over Nederlands recht.
Je eerste stap vandaag: schrijf drie criteria uit de functieomschrijving op en bedenk bij elk één open vraag.
Handig? Sla deze checklist op of stuur hem door naar een collega die ook gaat interviewen.
Meer vergelijkingen en koopgidsen nodig?
Sluit je aan bij onze community
Dit artikel is door Atovia geschreven met behulp van AI-tools. Ziet u een fout? Laat het ons weten via Contact, dan controleren en corrigeren we het.